logo

Yılbaşı Ağacının Hikayesi

Muazzez İlmiye Çığ’dan YILBAŞI AĞACININ HİKAYESİ :

Tarihi Sümerlilere kadar dayanan yılbaşı ağacı… Yerden gökyüzüne kadar uzanan, hayat ağacı… En ucunda da Güneş vardır. Bu nedenle halen Hristiyanlıkta bile olsa yılbaşı ağacı süslenirken tepesine ışığı sembolize eden kocaman bir yıldız konulur.

Fakat ağaç süslemenin tarihi eski Türklere dayanıyor…
Anadolu’da 22 Aralık’ta Yeni Doğuş kutlamaları yapılırdı.
Akçamın altına Tanrı’ya hediyeler, dallarına bir sonraki sene için dilekleri sembolize eden ufak objeler takılırmış.

Güneş’in Yeniden Doğuşu, yani günlerin yeniden uzaması kutlanırmış. Daha sonra bu kutlamalar Noel adı ile Avrupa’da Hristiyanlık ile tekrar ortaya çıkıyor.

Siena_01

“Yazılı dinler öncesinde yeni yıl, doğanın yeniden doğuşu olarak kutlanırdı. Günlerin geceye göre daha aydınlık olması, havaların ısınması, toprağın canlanması ve ekin mevsiminin başlaması demekti. Hititler, bu dönemde kutsal saydıkları çam ağaçlarını, içleri yemişler ve tahıllarla dolu küçük torbacıklarla süslerdi!”

Sunay Akın da çeşit konuşmalarında şu mite değinir: “Kybele, Attis adlı bir delikanlıya tutkundur. Onu Pessinus kralının (kimi kaynaklarda Kral Midas’ın) kızıyla evlenmek üzereyken düğün yerinde birden karşısına dikilerek çıldırtır ve kendi kendini hadım etmesini sağlar. Attis, kendi kestiği hayalarından akan kanla toprağı sular, bitkilerin fışkırmasına yol açar ve bir çam ağacına dönüşür.” (Azra Erhat’ın Mitoloji Sözlüğünden)
Frigler Anadolu’da Eskişehir, Kütahya, Afyonkarahisar arasında kalan bölgede yaşamışlardır. Dikkat edin çam ağacı yaz kış yeşildir (ölümsüzlüğün ya da yeniden doğumun sembolü) ayrıca Attis’in kanı da kırmızıdır. Yani yılbaşı renkleri nereden geliyor bu mitten anlayabiliyoruz.

IMG_3768 copy

“Hıristiyanların İsa’nın doğuşu olarak kutladığı Noel bayramı, çok eski Türklerin yeniden doğuş bayramıdır.
Türklerin, tek tanrılı dinlere girmesinden önceki inançlarına göre, yeryüzünün tam ortasında bir AKÇAM ağacı bulunuyor.
Buna hayat ağacı diyorlar. Bu ağacı, motif olarak bizim bütün halı, kilim ve işlemelerimizde görebiliriz.
Türklerde güneş çok önemli. İnançlarına göre gecelerin kısalıp gündüzlerin uzamaya başladığı 22 Aralık’ta gece gündüzle savaşıyor. Uzun bir savaştan sonra gün geceyi yenerek zafer kazanıyor.
İşte bu güneşin zaferini, yeniden doğuşu, Türkler büyük şenliklerle AKÇAM ağacı altında kutluyorlar.
Güneşin yeniden doğuşu, bir yeni doğum olarak algılanıyor.
Bayramın adı NARDUGAN
(nar=güneş, tugan, dugan=doğan) Doğan güneş.
Güneşi geri verdi diye Tanrı Ülgen’e dualar ediyorlar.
Duaları Tanrıya gitsin diye ağacın altına hediyeler koyuyorlar, dallarına bantlar bağlayarak o yıl için dilekler diliyorlar Tanrıdan.
Bu bayram için, evler temizleniyor. Güzel giysiler giyiliyor. Ağacın etrafında şarkılar söyleyip oyunlar oynuyorlar. Yaşlılar, büyük babalar, nineler ziyaret ediliyor, aileler bir araya gelerek birlikte yiyip içiyorlar.
Yedikleri; yaş ve kuru meyveler, özel yemek ve şekerleme. Bayram, aile ve dostlar bir araya gelerek kutlanırsa ömür çoğalır, uğur gelirmiş.
Akçam ağacı yalnız Orta Asya’da yetişiyormuş.
Filistin’de bu ağacı bilmezlermiş. Bu yüzden olayın Türklerden Hıristiyanlara geçtiği ve bunu da Hunların Avrupa’ya gelişlerinden sonra onlardan görerek aldıkları söyleniyor. İsa’nın doğumu ile hiç ilgisi yok.”


(Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ)
Londra_New_Year_2017
Bugün Kuzey yarımküre halklarının tarihi kadar eskidir ve kutlanmaktadır. Pagan inanışında amaç insanın ritmini Doğa’nın ritmine uydurmaktır.”
“Yule, kış gündönümünü belirten bu gün Keltlerden ve eski kuzey halklarından miras kalan bir gündür. Eski Avrupalılar kötü ruhlara inanırlardı ve kötü ruhlar en çok uzuz ve soğuk kış gecelerinde korku saçarlardı. Bu yüzden günleri uzamaması aynı zamanda kötü ruhlara karşı da kazanılan bir zaferin göstergesiydi ve törenlerle kutlanmaktaydı.
Peki Noel nereden çıkmıştır?

Aslında Noel’in ortaya çıkışı İncil’e dayanmaz. O zamanlar bilinen dünyanın her tarafında olan bu pagan bayramını yok edemeyeceklerini anlayan kilise babaları son çare olarak bu günü İsa’nın doğum günü olarak kutlamaya karar vermişlerdir.

Dördüncü yüzyılda Papa I. Julius ,İsa’nın doğum gününü 25 Aralık olarak ilan etmiştir. Yani bu tarihe kadar İsa’nın doğum günü 25 Aralık olarak kutlanmamış olup (bazı yerlerde 6 Ocak olarak kutlanmıştır ki bu Ortodoks dünyasında devam etmektedir) ancak o tarihten sonra Noel adeti çıkmıştır. Yani İsa’nın doğumundan yüzyıllar sonra.

Ancak, Noel o zamanlarda bizim bildiğimiz gibi değil sadece dinsel törenlerle kutlamıştır. Daha sonra yukarıda saydığımız pagan bayramlarının etkisi ile, her birinden bir şey alarak, Noel bugünkü şekline dönmüştür.

Komiktir, Akdenizli Aziz Nicolas da Kuzey ülkelerindeki kış mevsimini sembolize eden yaşlı adama dönüşmüştür. Aynı şekilde , Anadolu’da da , Kuzey ülkelerinde de varolan çam süsleme adeti (ya da kışın yeşil kalan bitkiler kültü diyelim), yine Adonis’i hatırlatırcasına İsa’nın doğum günü ile özdeşleşmiştir.

Noel Baba’nın kıyafetine gelince, hep merak edilir Akdenizli Aziz Nicolas niye öyle giyinir diye. Onun da kıyafetini modacılar belirlemiştir. Evet modacılar. Bu bildiğimiz kıyafet çok yeni, umduğunuzdan da yeni tasarlanmıştır. 19. yy’dan gelen geleneğin devamı olarak, 1931 yılının Noel kampanyasında Coca Cola tarafından bu kıyafet tasarlanmış, Noel Baba’ya giydirilmiş ve çok tutmuştur. (Tabii burada Walt Disney’in de katkılarını inkâr etmemek gerek) Coca Cola bu geleneği zaten hep sürdürmektedir. Dikkat edin, Noel’e yaklaşırken “yeşil kapak” promosyonları oluyor ve Coca Cola şişeleri yeşil-kırmızı oluyor.

Sonuçta Noel, 21-23  Aralık tarihlerine denk gelen  Kış Gündönümü kutlamaları ile alakalı olan, Tanrı’nın doğum günü kültlerinin Hıristiyanlığa uyarlanmış bir halidir.

Bizde ise Noel kutlamaları, Osmanlı’da , ülke içinde yaşayan Müslüman olmayan halklara ve Avrupalılara özenti olarak, 19.yy’da başlamıştır. Halkımız hâlâ bunun ne olduğunu bilemez. Noel Baba Yılbaşı’nda gelir zanneder, “Yılbaşı çamı” süsler, hatta bütün yabancı dizilerde ve filmlerde Noel “Yılbaşı” diye tercüme edilir.”

(Erhan Altunay – derki.com)
Avrupa’daki ışıltılı Noel kutlamalarından daha fazla fotoğraf için buradan buyrun : http://kameramvebavulum.com/avrupada-noel/
Londra2_New_Year_2017



Bir Cevap Yazın